Lichaamsgerichte therapie
Soms weet je heel goed wat er aan de hand is, maar je lichaam blijft reageren.
Als begrijpen alleen niet genoeg is
Je kunt weten:
“Ik ben nu veilig.”
“Ik moet mijn grenzen beter bewaken.”
“Ik weet waar mijn klachten vandaan komen.”
“Ik moet proberen te ontspannen.”
En toch kan je lichaam anders reageren.
Niet alles hoeft gevoeld te worden
Lichaamsgericht werken betekent niet dat je voortdurend aandacht moet besteden aan wat je in je lichaam voelt.
Voor sommige mensen is juist het tegenovergestelde aan de hand. Contact met het lichaam kan spannend, overweldigend of zelfs beangstigend zijn. Wanneer je langere tijd pijn, spanning of ingrijpende ervaringen hebt meegemaakt, kan het begrijpelijk zijn dat je liever niet te veel voelt of juist voortdurend controleert wat er in je lichaam gebeurt.
Daarom werken we niet vanuit het idee dat je “meer in je lichaam moet komen”.
We onderzoeken eerst HOE het veilig genoeg is voor jou om contact te maken met je lichaam, emoties en gedachten.
Dat kan soms betekenen dat we maar heel kort aandacht besteden aan een lichamelijke sensatie en daarna weer afstand nemen. Of dat we juist beginnen bij iets neutraals of prettigs.
Nieuwe ervaringen kunnen iets veranderen
Lichaamsgericht werken raakt aan wat binnen de neurowetenschappen onder andere wordt beschreven als predictive processing.
Je brein en zenuwstelsel zijn voortdurend bezig om te voorspellen wat er gaat gebeuren. Daarbij spelen eerdere ervaringen een belangrijke rol.
Als je lichaam bijvoorbeeld lange tijd pijn heeft gedaan, of je lange tijd in spanning of gevaar hebt moeten overleven kan je zenuwstelsel bepaalde signalen sneller als bedreigend gaan interpreteren.
Veiligheid als nieuwe ervaring
Daarom proberen we niet simpelweg de oude reactie te vervangen door de gedachte dat alles veilig is. We zoeken naar nieuwe ervaringen die je lichaam daadwerkelijk kan ervaren als veilig of hanteerbaar.
Misschien merk je bijvoorbeeld een spanning op zonder dat deze verder oploopt. Misschien kun je voor het eerst een lichamelijke sensatie of emotie even toelaten zonder dat het je overspoelt. Of ontdek je dat je aandacht kunt richten op iets prettigs of neutraals terwijl een andere sensatie aanwezig blijft.
Deze ervaringen kunnen nieuwe informatie geven aan een zenuwstelsel dat gewend is geraakt aan een bepaalde manier van reageren. En nieuwe ervaringen kunnen op hun beurt invloed hebben op toekomstige verwachtingen en reacties.
Zorgvuldigheid
Lichaamsgerichte therapie betekent overigens niet dat alle lichamelijke klachten automatisch door stress of spanning worden veroorzaakt. Een klacht kan een duidelijke lichamelijke of medische oorzaak hebben die eerst aandacht verdient. Bij nieuwe, veranderende of onverklaarde klachten is het daarom belangrijk om zorgvuldig te beoordelen wat er aan de hand is. Wanneer daar aanleiding toe is, hoort beoordeling door een huisarts of medisch specialist voorrang te krijgen.
Somatic Experiencing®
Somatic Experiencing® (SE) is een vorm van lichaamsgerichte trauma therapie.
SE is ontwikkeld door Peter Levine vanuit de observatie dat dieren na een bedreigende gebeurtenis hun lichamelijke activering vaak weer kunnen reguleren. Bij mensen kan een reactie op een ingrijpende gebeurtenis, langdurige stress of voortdurende dreiging soms langer actief blijven.
Binnen SE besteden we daarom aandacht aan lichamelijke signalen, maar altijd met oog voor draagkracht en veiligheid.
We hoeven niet alles opnieuw te beleven.
Door heel gedoseerd heen en weer te bewegen tussen iets wat spannend is en iets wat veilig, prettig of neutraal voelt kan iemand nieuwe ervaringen opdoen zonder overspoeld te raken.